یکی از سوال‌هایی که کلینیک‌ها و مراکز جراحی زیبایی هنگام تهیه لوازم لیپوساکشن با آن روبه‌رو می‌شوند این است که «چه سایزی از لوله ساکشن باید تهیه کنند؟». لوله ساکشن یا ساکشن تیوب، لوله استریل یکبار مصرفی است که از دستگاه ساکشن به کانولا متصل می‌شود و وظیفه انتقال چربی مکش‌شده به باتل یا مخزن جمع‌آوری را دارد. انتخاب سایز درست این لوله روی سرعت کار، کیفیت چربی برداشته‌شده و حتی راحتی جراح حین عمل تاثیر مستقیم دارد. در این مطلب سایزهای موجود، تفاوت آن‌ها و سایز مناسب‌ برای هر ناحیه از بدن را بصورت کامل توضیح می‌دهیم.

لوله ساکشن چیست و چه نقشی در لیپوساکشن دارد؟

در عمل لیپوساکشن، جراح ابتدا از طریق برش‌های کوچک، کانولا (لوله نازک فلزی با سر مخصوص) را زیر پوست وارد می‌کند. کانولا با حرکت رفت‌وبرگشتی چربی را از بافت جدا می‌کند و سپس با ایجاد خلأ توسط دستگاه ساکشن، این چربی به سمت بیرون کشیده می‌شود. لوله ساکشن همان مسیر انتقال است؛ یک سر آن به کانولا یا هندل دستگاه وصل می‌شود و سر دیگرش به باتل ساکشن می‌رسد. این لوله از جنس PVC پزشکی شفاف ساخته می‌شود تا جراح بتواند جریان چربی و خون را در حین کار ببیند.

سایزهای موجود لوله ساکشن

لوله ساکشن در سه سایز اصلی تولید می‌شود که هر کدام با یک رنگ مشخص شناخته می‌شوند:

سایز ۲۵ (رنگ آبی): کوچک‌ترین سایز استاندارد با قطر داخلی کمتر نسبت به دو سایز دیگر. جریان مکش در این سایز آرام‌تر و قابل کنترل‌تر است.

سایز ۳۰ (رنگ طوسی): سایز میانی و پرمصرف‌ترین نوع در بازار. تعادل خوبی بین سرعت مکش و کنترل جریان ایجاد می‌کند.

سایز ۳۵ (رنگ مشکی): بزرگ‌ترین سایز با بیشترین قطر داخلی. توان تخلیه حجم بالا در زمان کوتاه‌تر را دارد.

هر چه عدد سایز بالاتر باشد، قطر داخلی لوله بیشتر است و در نتیجه حجم بیشتری از چربی و مایعات از آن عبور می‌کند. اما بزرگ‌تر بودن همیشه به معنی بهتر بودن نیست؛ چون کنترل جریان و ظرافت کار در نواحی حساس بدن، با سایزهای بزرگ‌تر سخت‌تر می‌شود.

کدام سایز برای لیپوساکشن کدام ناحیه مناسب است؟

سایز ۲۵ (آبی) برای نواحی ظریف

نواحی صورت، چانه، گردن و زیر بغل، بافتی نازک و حساس دارند و جراح نیاز به کنترل دقیق مکش دارد تا از آسیب به بافت‌های اطراف جلوگیری شود. سایز ۲۵ به‌خاطر قطر کمتر و جریان آرام‌تر، انتخاب رایج برای این نواحی است. همچنین در روش‌های لیپوماتیک صورت که حجم چربی برداشت‌شده کم است، همین سایز مناسب است.

سایز ۳۰ (طوسی) برای جراحی‌های عمومی و لیپوساکشن معمول

برای لیپوساکشن بازو، ران، پهلو و شکم در حالت معمول، سایز ۳۰ کاربرد بیشتری دارد. به همین دلیل لوله ساکشن رنگ طوسی استاندارد اکثر کلینیک‌هاست و اگر قرار باشد کلینیکی فقط یک سایز نگه دارد، معمولا سایز ۳۰ انتخاب می‌شود چون طیف وسیعی از عمل‌ها را پوشش می‌دهد.

سایز ۳۵ (مشکی) برای حجم بالا

در عمل‌های شکم و پهلو با حجم چربی زیاد، یا در جراحی‌هایی که هدف آن‌ها کاهش حجم قابل‌توجه در زمان کوتاه است، سایز ۳۵ سرعت تخلیه بالاتری می‌دهد و از استهلاک دستگاه ساکشن نیز جلوگیری می‌کند. البته استفاده از این سایز به دلیل کنترل سخت‌تر جریان، نیاز به تجربه بیشتر جراح دارد.

لوله ساکشن برای انتقال چربی (فت ترانسفر) چه فرقی دارد؟

در انتقال چربی، هدف فقط خارج کردن چربی نیست، بلکه حفظ سلامت سلول‌های چربی برای تزریق مجدد به ناحیه دیگر بدن است (مثل لیفت باسن یا پرکردن صورت). به همین دلیل در این روش معمولا سایز کوچک‌تر (۲۵ آبی) ترجیح داده می‌شود، چون فشار مکش پایین‌تر باعث آسیب کمتر به دیواره سلولی چربی می‌شود و کیفیت چربی برای تزریق مجدد بهتر حفظ می‌شود. اگر سایز بزرگ با فشار مکش بالا استفاده شود، سلول‌های چربی بیشتر آسیب می‌بینند و درصد ماندگاری چربی بعد از تزریق پایین‌تر می‌آید.

چند عامل دیگر که در انتخاب سایز موثر است

قطر و نوع کانولا

لوله ساکشن باید با قطر کانولای مورد استفاده تناسب داشته باشد. کانولاهای ظریف‌تر که برای نواحی حساس استفاده می‌شوند، معمولا با لوله سایز ۲۵ کار می‌کنند. کانولاهای بزرگ‌تر که برای برداشت حجم بالا طراحی شده‌اند، با سایز ۳۰ یا ۳۵ هماهنگ‌تر هستند.

غلظت محلول تزریقی و بافت بیمار

در روش تومسنت که محلول سرم و بی‌حسی به بافت چربی تزریق می‌شود، چربی رقیق‌تر و روان‌تر خارج می‌شود و لوله‌های سایز کوچک‌تر هم قابل استفاده هستند. اما در بافت‌های سفت‌تر یا در بیمارانی که چربی متراکم‌تری دارند، سایز بزرگ‌تر کمک می‌کند تا گرفتگی در مسیر لوله پیش نیاید.

قدرت دستگاه ساکشن

دستگاه‌های ساکشن قدرت مکش متفاوتی دارند. اگر دستگاه قدرت پایینی داشته باشد، استفاده از لوله سایز بزرگ باعث افت بیشتر فشار مکش می‌شود، چون هوا و مایع در سطح مقطع بزرگ‌تر پخش می‌شوند. در این حالت سایز ۲۵ یا ۳۰ عملکرد بهتری دارند.

طول لوله

طول استاندارد این لوله‌ها معمولا ۲ متر است، اما برای اتاق عمل‌هایی که فاصله بین تخت بیمار و دستگاه ساکشن بیشتر است، باید طول کافی در نظر گرفته شود. طول بیشتر از حد نیاز هم توصیه نمی‌شود چون موجب افت فشار مکش می‌شود.

نکات مهم برای خرید لوله ساکشن باکیفیت

• جنس PVC پزشکی درجه یک باشد تا در برابر فشار منفی بالا و پیچ‌خوردگی مقاوم بماند و در حین عمل پاره نشود.
• دیواره لوله ضخامت مناسب داشته باشد تا هنگام خم شدن، مسیر داخلی بسته نشود.
• بسته‌بندی استریل و سالم باشد و تاریخ انقضا رعایت شده باشد.
• شفافیت لوله بالا باشد تا جراح بتواند رنگ و حجم چربی و خون خارج‌شده را در حین کار به‌وضوح ببیند.
• کد رنگی کانکتور واضح و مطابق استاندارد (آبی، طوسی، مشکی) باشد.
• برای کلینیک‌هایی که چند نوع عمل انجام می‌دهند، بهتر است هر سه سایز به‌صورت هم‌زمان موجود باشد تا بسته به نوع عمل، سایز مناسب انتخاب شود.

سوالات متداول

آیا می‌توان از یک سایز لوله ساکشن برای همه نواحی بدن استفاده کرد؟

این کار از نظر فنی امکان‌پذیر است، اما نتیجه بهینه نخواهد بود. سایز ۳۰ طوسی چون تعادل خوبی بین کنترل و سرعت دارد، بیشترین کاربرد عمومی را دارد و اگر کلینیک فقط یک سایز نگه دارد، معمولا همین سایز انتخاب می‌شود. اما برای نواحی حساس مثل صورت و برای انتقال چربی، سایز کوچک‌تر نتیجه بهتری می‌دهد.

چرا برای انتقال چربی سایز کوچک‌تر لوله ساکشن توصیه می‌شود؟

چون فشار مکش در سایز کوچک‌تر ملایم‌تر است و به سلول‌های چربی آسیب کمتری می‌رساند. سلول‌های چربی سالم‌تر، شانس بیشتری برای زنده ماندن (بعد از تزریق مجدد به ناحیه دیگر بدن) دارند.

اگر سایز اشتباه استفاده شود چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر سایز کوچک‌تر از نیاز استفاده شود، سرعت تخلیه چربی پایین می‌آید و زمان عمل طولانی‌تر می‌شود. اگر سایز بزرگ‌تر از نیاز استفاده شود، خصوصا در نواحی ظریف یا در انتقال چربی، کنترل جراح روی جریان مکش کمتر می‌شود و احتمال آسیب به بافت یا افت کیفیت چربی افزایش می‌یابد.

آیا لوله ساکشن با هر کانولایی سازگار است؟

اتصال لوله ساکشن به کانولا معمولا از طریق یک رابط استاندارد انجام می‌شود که با اکثر کانولاهای موجود در بازار سازگار است. اما توصیه می‌شود قبل از خرید عمده، سازگاری لوله با کانولا و هندل دستگاه ساکشن بررسی شود.

چند بار می‌توان از یک لوله ساکشن استفاده کرد؟

این محصول یکبار مصرف است و استفاده مجدد از آن خطر انتقال آلودگی و عفونت را به‌شدت افزایش می‌دهد و از نظر بهداشتی مجاز نیست.